Kultura a pandemia: co dalej? Debata od Up To Date Festivalu!

Kultura a pandemia: co dalej? Debata od Up To Date Festivalu!

KULTURA A PANDEMIA: CO DALEJ?
ŚRODOWISKO MUZYCZNE JEDNYM GŁOSEM?

Stan powszechnej izolacji i całkowity zakaz organizacji imprez masowych, koncertów,mniejszych spotkań promocyjnych, warsztatów, debat itp. wywrócił do góry nogami to, na czym od samego początku budowana była kultura muzyczna w naszym kraju, tj. osobistymi fizycznym udziale w wydarzeniach kulturalnych. Jak wobec tego myśleć dziś o organizacji
koncertów czy festiwalu? Czy powrót do czasów sprzed epidemii jest jeszcze możliwy? Na te i inne pytania w debacie zorganizowanej przez Up To Date Festival próbowali odpowiedzieć przedstawiciele czołowych polskich festiwali i klubów muzycznych. W dyskusji wzięli udział: Piotr Orlicz – Audioriver Festival, Adam Godziek – Tauron Nowa Muzyka Katowice, Gosia Płysa – Unsound, Jędrzej Dondziło – Up To Date Festival/FOMO Klub, Jędrzej Kowalczyk – Jasna 1, Mariusz Zych – Projekt Lab, Łukasz Zieliński – Sfinks700.

Kultura muzyczna, jaką znamy, w ogromnej mierze jest związana z osobistym uczestnictwem w wydarzeniach, zarówno tych kameralnych, jak i masowych. Stan powszechnej izolacji oraz apele, aby mimo wszystko pozostać w domach, nie pozostały bez odpowiedzi artystów i
organizatorów wydarzeń kulturalnych, którzy od samego początku aktywnie działają w Internecie i pomagają społeczeństwu uporać się z zupełnie nową sytuacją.

Dziś, niewiele ponad miesiąc po wprowadzeniu ograniczeń, wielu z nich staje jednak przed dylematami zupełnie innej rangi. „Poszukiwanie pytań o to, jak przetrwać stan powszechnej izolacji, przeplata się z tymi, jak świat kultury będzie wyglądał po epidemii i czy powrót do czasów sprzed epidemii jest jeszcze możliwy. Właśnie dlatego postanowiliśmy zaprosić do
wspólnej dyskusji przedstawicieli części środowiska, by wspólnie pochylić się nad tym, czego będziemy udziałem już w niedalekiej przyszłości” – komentuje Jędrzej Dondziło, dyrektor artystyczny Up To Date Festivalu.

CO ROBIĆ, BY PRZETRWAĆ?
ODWOŁYWAĆ, PRZEKŁADAĆ, ZMIENIAĆ FORMUŁĘ?

Kilka dni temu odwołano tegoroczną edycję festiwalu Audioriver, Tauron Nowa Muzyka Katowice podał nową, jesienną datę, a organizatorzy Up To Date Festivalu w opublikowanym na początku kwietnia br. oświadczeniu, dają jasny sygnał, że festiwal się odbędzie, co najwyżej w zmienionej i dostosowanej do wrześniowych okoliczności formule. Twórcy krakowskiego Unsound Festivalu również zapowiadają zmiany w programie tegorocznego wydarzenia. „Przedstawiamy nowe ogłoszenie festiwalu, w którym mowa o tym, że fizycznie nie ma szans na to, by festiwal odbył się tak, jak odbywa się zwykle. Zbyt wielkim ryzykiem
finansowym, organizacyjnym i osobistym byłoby planowanie festiwalu tak jak zwykle. (…) Wykorzystujemy ten czas, by jak najbardziej kreatywnie połączyć się z naszą społecznością. (…) Festiwal przybierze formę głównie spotkania wirtualnego. (…) Obecnie dysponujemy środkami, które pozwalają nam na zrobienie czegoś małego ale istotnego”
– powiedziała
Gosia Płysa, executive director Unsound Festivalu.

Obraz może zawierać: co najmniej jedna osoba, ludzie na scenie, koncert i w budynku

W gronie rozmówców debaty znaleźli się także przedstawiciele klubów muzycznych. Ich sytuacja wydaje się być podwójnie kłopotliwa. Nie dość, że przy obecnych ograniczeniach nie są w stanie normalnie funkcjonować, to dodatkowo nie zostały one ujęte w zaprezentowanych przez polski rząd planach odmrażania gospodarki i przywracania społeczeństwa do aktywności. A przecież większość z nich, podobnie jak festiwale muzyczne,
nie są jedynie „niewiele znaczącą rozrywką”, lecz przestrzenią budującą tkankę społeczną, formującą całe generacje ludzi kultury.

Menedżerowie klubów nie czekają jednak z założonymi rękami na działania rządu – organizują się, by przetrwać.

„Przygotowujemy aukcje, w których możliwy będzie zakup części naszego klubu wraz z wejściówką. Kwestie dosyć standardowe jak klubowy merch również chodzą nam po głowie, ale na razie to temat przyszłości. Bierzemy udział w akcji „Bilet wsparcia” organizowanej przez Going oraz organizujemy koncerty on-line z możliwością finansowego wsparcia klubu”
– wyjaśniał Jędrzej Dondziło prowadzący białostocki FOMO Klub.

Na podobne aktywności wskazują także właściciele klubów Jasna 1 i Sfinsk700:

„Próbujemy wychodzić naprzeciw sytuacji. To, co dziś mamy dyspozycji, to marka naszego klubu i rzesza osób, które nas cenią – dlatego próbujemy działać w Internecie. Założyliśmy też zrzutkę, dzięki której można nam pomóc. Niebawem uruchomimy także kolejne streamy”. –  mówił Łukasz Zieliński z sopockiego klubu Sfinks700.

Wielokrotnie podczas debaty w wypowiedziach zaproszonych gości przewijał się wątek transmisji w formie livestreamów jako alternatywy dla fizycznego udziału w wydarzeniach muzycznych. Dla jednych związane są one z misją, do jakiej powołane zostały organizacje współfinansowane z pieniędzy publicznych, na co wskazywała Gosia Płysa z festiwalu
Unsound, dla innych zaś są jedynie substytutem, którego trzeba się dobrze nauczyć, aby przynosiły korzyść zarówno dla odbiorcy, jak i nadawcy, na co uwagę zwrócił Adam Godziek z Tauron Nowa Muzyka Katowice: „Nie wyobrażam sobie, by nasz festiwal mógł się odbyć on-line. Sam udział czy atmosfera i emocje to jedno, ale jeśli bookuje się artystów za kilkadziesiąt czy kilkaset tysięcy zł, a karnety na festiwal kosztują 300 czy 400 zł, to nie można później oferować festiwalu on-line. Dlatego raczej myślimy o tym, jak wrócić ze zdwojoną siłą, zamiast pracować nad festiwalem on-line” – wyjaśniał Godziek.

Dla wielu organizatorów stan powszechnej izolacji to chwila na głębsze zastanowienie się nad projektami i poszukiwanie nowych rozwiązań.

Obraz może zawierać: tłum, drzewo, noc, niebo i na zewnątrz

„Ten czas chcemy wykorzystać tak, by nauczyć się czegoś nowego, przygotować nowe projekty i przekuć ten stan w sukces. Przygotowaliśmy plany zabezpieczenia i scenariusze dla wielu alternatywnych wydarzeń. Od wielkiego sylwestra, zimowej edycji Audioriver na 10 000 osób, aż po spektakularny stream. To są dziesiątki różnego rodzaju projektów. Jeżeli
nasi sponsorzy stwierdzą, że chcą coś takiego z nami zorganizować, to dlaczego nie”
– mówił Piotr Orlicz odpowiadający za Audioriver Festival.

KONSEKWENCJE IZOLACJI I WIDOKI NA KONSOLIDACJĘ ŚRODOWISKA

Wszyscy uczestnicy zgodnie zauważają, że obecna sytuacja, w jakiej znaleźli się twórcy i organizatorzy kultury muzycznej, daleka jest od optymistycznej. Dlatego dla dobra całego środowiska powinni działać razem. Wspólnota interesów i przyszłość kultury muzycznej
powinna być w tym momencie najważniejsza. Konsolidacja środowiska, co nie podlega dyskusji i czego dowodem jest omawiana debata, już jest widoczna. Wątpliwa jest natomiast jej trwałość, na co uwagę zwrócił Piotr Orlicz stojący za Audioriver. Kolejnym krokiem powinno być wskazanie lidera oddolnego ruchu środowisk artystycznych i kulturalnych, który
miałby reprezentować interesy środowiska podczas negocjacji z polskim rządem. Te zaś wydają się nieuniknione – wszystkim organizatorom obcięto bowiem budżety, a wielu już teraz odczuwa skutki spowodowane wprowadzeniem ograniczeń. Sytuację dodatkowo utrudnia pominięcie wznowienia działalności klubów i wydarzeń muzycznych w planie
odmrażania życia społeczno-gospodarczego.

Jakie mogą być konsekwencje takiego zaniechania i czy kryzys w sferze kultury jest nieunikniony?

„Uważam, że na polu walki zostaną ci, którym zależy, którzy potrafią więcej poświęcić. Jeśli ktoś działa w kulturze nie z potrzeby serca, a dla pieniędzy, to poszuka innego źródła dochodu” – stwierdził Jędrzej Dondziło.

Dyrektor artystyczny Up To Date Festivalu wskazał także na braki systemowe w podejściu do tej gałęzi gospodarki, jaką jest dziś kultura muzyczna. Uważa, że spowodowane są one niedoszacowaniem tego, jak dużą część krwiobiegu kultury stanowi dziś branża muzyczna. Winą obarcza po części również i samych twórców oraz organizatorów, którzy od lat podkreślają swoją niezależność względem finansowania centralnego.

Obraz może zawierać: co najmniej jedna osoba, tekst i na zewnątrz
KONFUZJA ŚRODOWISKA – KULTURA DO ZMIANY

Przysłuchując się dyskusji, nie da się nie zwrócić uwagi na opis kondycji kultury muzycznej w Polsce, co wybrzmiewa z wypowiedzi zaproszonych do debaty gości. Można odnieść wrażenie, że pomimo wprowadzonych zmian w organizacji pracy wielu z nich, dywersyfikacji źródeł dochodu, poszukiwania alternatyw i substytutów udziału w wydarzeniach muzycznycho raz rozłożenia działalności wielu podmiotów w czasie, ten odłam kultury wydaje się dziś chwiać i upadać. Środowisko oparte na dostarczaniu emocji i przeżyć płynących z udziału w wydarzeniach muzycznych dziś potrzebuje przede wszystkim zjednoczenia i zmiany w
podejściu do realizowanej na co dzień misji. W przeciwnym razie nadal będzie pomijane i marginalizowane.

„Mówienie jednym głosem jest dziś jedynym wyjściem” – mówiła Gosia Płysa. „Powinniśmy mówić razem z przeróżnymi instytucjami kultury, z muzeami, z festiwalami operowymi, z ludźmi spoza naszej bańki! Bez zjednoczenia się i mówienia razem będziemy kisić się we własnym sosie. Każdy będzie organizował swoje małe zbiórki i małe działania, przez co nie
będziemy widoczni. Konieczne jest działanie wspólne i wyjście poza partykularne interesy każdego z nas”
– dodała Płysa.

Pandemia obnażyła wszystkie bolączki sytemu, na którym opiera się dziś branża wydarzeń muzycznych. Z widoczną „festiwalizacją” życia społecznego związana jest turystyka festiwalowa, która od lat stanowiła koło napędowe rozwoju nie tylko festiwali, ale i samych miast. Wyeliminowanie jej z pola widzenia sprawi, że festiwale, które znamy z minionych dni, mogą się już więcej nie odbyć. To nie tylko strata dla kultury jako takiej, ale również poważny cios dla lokalnych biznesów, które nierzadko część swoich rocznych dochodów wiążą właśnie z festiwalami.

Obraz może zawierać: 3 osoby, noc, tłum i w budynku

Jak zatem przygotować się do obecności w nowych realiach?

„Największym wyzwaniem, jakie stoi przed nami dziś, to pokazanie, że ta „bańka” ma wartość artystyczną, co jest mocno nieoczywiste w głowach rządzących naszym państwem. Konsolidacja jest potrzebna, by pokazać, że mówimy jednym głosem” – mówił Jędrzej Kowalczyk reprezentujący stołeczny klub Jasna 1.

Rozmówcy podkreślali również, że konieczne będą zmiany w podejściu do organizacji wydarzeń.

„Zagraniczni artyści zawsze byli wisienką na torcie. Nowa normalność – jakkolwiek to dziwnie nie brzmi – związana będzie z powrotem do korzeni. Będziemy wspierać kulturę lokalną i czekać na lepsze czasy” – przekonywał Mariusz Zych z poznańskiego Projekt Labu.

Podobnie uważa Kowalczyk (Jasna 1) i Płysa (Unsound), zdaniem których budowanie scen lokalnych i rozszerzanie działalności kulturalnej będzie kluczowe w pierwszych miesiącach nowej, postepidemicznej rzeczywistości.

Jeśli powrót do stanu sprzed epidemii w ogóle będzie możliwy, to z pewnością zajmie on dwa, a może nawet i trzy lata. Zwraca na to uwagę Jędrzej Dondziło, zdaniem którego wyzwaniem, przed którym staje dziś środowisko muzyczne, jest poszukiwanie nowej formuły i konieczność odnajdowania wartości w ofercie lokalnej. „Dzięki sytuacji, w jakiej znaleźliśmy się, możemy nie tylko spojrzeć trzeźwym okiem na samą scenę – możemy także spróbować dostrzec i docenić to, czego dotąd nie zauważaliśmy”.

Debata pt. Kultura a pandemia: co dalej? to kolejne w ciągu ostatnich tygodni działanie Up To Date Festival będące odpowiedzią na nową rzeczywistość w jakiej znalazł się świat kultury. Już niebawem więcej informacji na temat kolejnych inicjatyw na fejsbukowym profilu festiwalu.


Obraz może zawierać: tekst „UP TO DATE FESTIVAL 3 6.9.2020 Białystok www.uptodate.pl Pierwsze ogłoszenie artystów: Amandra live, ASC, Bedoes, Horse Meat Disco Jakub Janicki "Intuitive Mathematics Kali Malonelive, Lake Haze live, Mata Pinch b2b dj Pete, Rafael Anton Irisarri live Versalife live ŁOMZA”

UP TO DATE FESTIVAL 2020
Link do wydarzenia na FB:
Facebook.com/UTDF2020

One thought on “Kultura a pandemia: co dalej? Debata od Up To Date Festivalu!

  1. Reply
    Kultura a pandemia: co dalej? Zaproszenie na debatę od UTDF! |
    6 maja 2020 at 21:50

    […] Kultura a pandemia: co dalej? Debata od Up To Date Festivalu! Tagged in : Up To Date Festiwal […]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.